Miesięczne archiwum: Marzec 2020

Funkcjonowanie jednostki w grupie

wykład z socjologii

  • Człowiek tworzy kulturę i historię dzięki temu, że:

*jest wyposażony w rozum

*ma naturę zdolną do rozwoju i przekazywania właściwości biopsychicznych w drodze dziedziczenia

*uczestniczy w życiu społecznym

  • Różne poglądy na temat istoty człowieczeństwa stały się podstawą do formułowania różnych koncepcji dotyczących człowieka.

Koncepcja teologiczna – głosi, że człowiek jako twór Boga rodzi się ludzki w pełni swej osobowości, w pełni doskonałego człowieka

Koncepcja socjologiczna – głosi, że jednostka ludzka zyskuje człowieczeństwo dopiero dzięki życiu społecznemu

Obie koncepcje są słuszne ale patrzą z różnych stron na człowieka, każda ujmuje go w innej płaszczyźnie:

  • jedna mówi o jego pochodzeniu (teologiczna)
  • druga o rozwoju (socjologiczna)

Zatem:

Koncepcja teologiczna jest prawdziwa, gdy tłumaczy genezę pochodzenia i kultury oraz przeznaczenie istoty ludzkiej.

Koncepcja socjologiczna człowieka jest prawdziwa, gdy głosi, że człowiek przez życie społeczne dochodzi do pełni człowieczeństwa.

Obie koncepcje nie mogą więc sobie przeczyć!

Przeciwnie – uzupełniają się wzajemnie, przyczyniając się wzajemnie do stworzenia pełnej prawdy o człowieku.

„człowiek rodzi się ludzki, ale pełnię swego rozwoju osiąga dopiero dzięki społeczeństwu”

  • Pod wpływem częstych kontaktów z innymi osobami kształtuje się osobowość społeczna

Zespół trwałych cech jednostki wpływających na jej postępowanie, wyrastających na podbudowie cech biologicznych i psychicznych, a pochodzących z wpływu kultury i struktury zbiorowości, w których jednostka została wychowana i w których uczestniczy

Kształtowanie się osobowości społ. może powodować, że w danym regionie ukształtują się 2 różne kultury.

„choć można znaleźć wiele dowodów świadczących zarówno o sile i znaczeniu czynników biopsychicznych i społecznych, żadna z tych grup nie wyjaśnia w sposób całkowicie pełny i wyczerpujący całokształtu losów życiowych poszczególnych ludzi.

Obecnie najczęściej uznaje się, że zależą one głównie od 4 grup czynników. Oprócz wymienionych już czynników biopsych. i środowiskowych zalicza się do nich także:

  • planowe oddziaływanie wychowawcze oraz
  • aktywność własną jednostki”

Socjologów interesują socjogenne czynniki osobowości. Wyjaśniają one wpływy życia społecznego i kultury na osobowość jednostki.

Procesy tego oddziaływania określa się mianem socjalizacji.

  • Socjalizacja obejmuje procesy:

*internalizacji, t. j. nabywania czy przyjmowania przez jednostkę wartości i norm z nich wynikających

*uczenia się i tworzenia wzorów zachowań, a wśród nich wzorów ról społecznych

Procesy socjalizacji jednostki zachodzą w drodze spontanicznego naśladownictwa, identyfikacji, wychowania czy też świadomych osobistych decyzji samowychowawczych, dokonują się zaś dzięki interakcjom z innymi ludźmi.

Brak komunikacji i interakcji uniemożliwia socjalizację!

  • W analizach procesów socjalizacji wyróżnia się 2 fazy:

*socjalizację pierwotną – okres dzieciństwa, interakcja z opiekunami, grupy pierwotne, kontakty face-to-face

*socjalizację wtórną – w wieku dorosłym pod wpływem uogólnionego innego

Socjalizacja wtóra polega na uczeniu się przez jednostkę ról rodzinnych, zawodowych, ról pełnionych w różnych grupach społecznych lub instytucjach.

Dzięki procesowi socjalizacji jednostka rozwija swoją jaźń, czyli samoświadomość jednostki.

  • Proces socjalizacji pełni 2 ogromnie istotne funkcje:

1) stanowi mechanizm transmisji kultury

kulturowa tradycja, dorobek kulturowy społeczeństwa przenosi się z pokolenia na pokolenie, może ulegać komunikacji i bogaceniu się tylko dzięki temu, że wcześniejsze pokolenia przekazują idee, reguły, symbole późniejszym pokoleniom. Gdyby nie socjalizacja każde pokolenie musiałoby zaczynać wszystko od nowa

2) wytwarza pewien stopień ładu i porządku społecznego

chodzi o to, aby działania ludzi odpowiadały społecznym oczekiwaniom: wspólnie wyznawanym przez zbiorowość ideałom, wartościom, normom

SOCJALIZACJA – to proces, dzięki któremu jednostka wdraża się do sposobu życia swojej grupy i szerszego społeczeństwa przez uczenie się reguł i idei zawartych w kulturze

SOCJALIZACJA – procesy oddziaływań społeczeństwa na jednostkę, za pośrednictwem, których jednostka staje się pełnowartościowym członkiem zbiorowości społecznych

  • odmiany socjalizacji:

*socjalizacja początkowa –                 dokonuje się w rodzinie, następnie w grupach pierwotnych

* socjalizacja permanentna –             dokonuje się, gdy jednostka przygotowuje się do pełnienia określonych ról społecznych

*resocjalizacja –                                 zmiana sytuacji życiowej człowieka wymusza przystosowanie się do zupełnie nowych warunków

*akulturacja –                                     głęboka forma resocjalizacji, obejmująca przeważnie wszystkie sfery życia

*kontrsocjalizacja –                            wdrażanie do ról dewiacyjnych

*socjalizacja antycypacyjna –             (odmiana snobizmu) – ktoś, kto nie jest jeszcze członkiem danej grupy czy nie zajmuje jeszcze danej pozycji społ., identyfikuje się z nią subiektywnie

*socjalizacja odwrotna –                    gdy młodsi wywierają socjalizujący wpływ na starszych

  • Pojęcie socjalizacji:

„proces przekształcania biologicznego organizmu noworodka w aktywnego uczestnika życia

społecznego i kulturalnego” – wg J.Szczepańskiego

„proces przyswajania przez jednostkę wiedzy, umiejętności i dyspozycji, czyniący ją zdolną

do życia w społeczeństwie”– słownik pojęć socjologicznych